EU AI Act: wat moet je MKB-bedrijf doen vóór augustus 2026?

Door Joost · Gepubliceerd 16 juni 2026 · Laatst bijgewerkt: 16 juni 2026 · 7 min lezen

Kort antwoord: maak eerst een lijst van alle AI-tools die je gebruikt, bepaal per tool je rol en het risiconiveau, en regel de basis: AI-geletterdheid voor je team en transparantie bij chatbots en AI-content. Voor de meeste mkb-bedrijven is dat het hele verhaal, want je bent gebruiker en geen bouwer. De officiële deadline voor de zwaardere eisen is 2 augustus 2026. Of die nu wél of niet wordt uitgesteld, het voorwerk loont sowieso. Hieronder lees je precies wat je doet, in welke volgorde, en hoe het zit met dat mogelijke uitstel.

Welke deadline geldt op 2 augustus 2026?

Op 2 augustus 2026 worden de hoog-risico-eisen (Bijlage III) en de transparantieverplichtingen (artikel 50) van de AI Act van kracht, samen met de handhavingsbevoegdheden van de toezichthouders. De wet werkt gefaseerd: het verbod op de zwaarste praktijken en de plicht tot AI-geletterdheid gelden al sinds 2 februari 2025, en de regels voor grote AI-modellen sinds 2 augustus 2025 (Europese Commissie, AI Act, 2025).

Voor het gemiddelde mkb-bedrijf is augustus 2026 vooral het moment waarop transparantie verplicht wordt (denk aan een chatbot die zich als AI bekendmaakt) en waarop er echt gehandhaafd kan worden. De zwaarste hoog-risico-eisen raken je alleen als je AI inzet in gevoelige processen. Of dat zo is, bepaal je met onze uitleg over hoog risico.

Wat moet je concreet doen?

Vier stappen, in deze volgorde. Het is minder werk dan het lijkt: voor een bedrijf dat alleen "gewone" AI gebruikt, ben je in een dag een heel eind.

• 1. Maak een AI-inventaris. Een simpele lijst van alle AI-tools die je gebruikt, met doel, leverancier en wie ermee werkt. Vergeet de AI in bestaande software niet, zoals Copilot in Microsoft 365 of AI in je CRM.
• 2. Bepaal je rol per tool. Gebruik je een tool van een leverancier, dan ben je gebruiksverantwoordelijke (deployer). Dat is de rol van vrijwel elk MKB. Alleen wie zelf AI bouwt en op de markt brengt, is aanbieder, met zwaardere plichten.
• 3. Bepaal het risiconiveau. De meeste tools zijn minimaal of beperkt risico. Zet je AI in bij werving, personeelsbeoordeling of kredietbeoordeling, dan kan het hoog risico zijn.
• 4. Regel de basis. Zorg voor AI-geletterdheid bij je mensen, en meld het duidelijk bij chatbots en AI-content. Leg het kort vast in een AI-beleid.

Die AI-geletterdheid (artikel 4) is geen examen of certificaat: een korte interne training, een kort beleid en een lijst goedgekeurde tools volstaan vaak. Hoe je je team meeneemt, lees je in AI-training voor je team. De volledige afvinklijst staat in de AI Act-checklist.

Is de deadline niet uitgesteld?

Nog niet formeel. Er ligt een Europees voorstel, de Digital Omnibus, om de hoog-risico-eisen van Bijlage III uit te stellen van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Dat voorstel is medio 2026 politiek aangenomen, maar nog niet gepubliceerd in het officiële Publicatieblad (Raad van de EU, akkoord mei 2026). Tot die publicatie blijft 2 augustus 2026 juridisch de geldende datum.

Ons advies is nuchter: bereid je voor alsof 2 augustus 2026 staat, en plan operationeel alsof eind 2027 de echte handhavingsdatum voor hoog risico wordt. Het inventariseren en classificeren wordt namelijk niet makkelijker door te wachten, en de AI-geletterdheidsplicht geldt sowieso al sinds februari 2025. Wachten op uitstel is geen strategie; het is uitstel van je eigen huiswerk.

Wat als je niets doet?

Dan loop je een boete en, vaak belangrijker, reputatie- en claimrisico. De boetes lopen formeel op tot 15 miljoen euro of 3% van de jaaromzet voor de meeste overtredingen, maar voor het MKB geldt het láágste van die twee, niet het hoogste (AI Act, artikel 99, 2024). Voor een bedrijf met bescheiden omzet is het boetebedrag dus veel lager dan de krantenkoppen suggereren.

Toch is nietsdoen onverstandig. De meeste ondernemers zijn nog niet bezig: slechts 2 tot 3% heeft daadwerkelijk maatregelen genomen en 40% weet niet eens of de wet op hen van toepassing is (KVK, 2025). "Dat ondernemers de AI Act nog nauwelijks kennen, verbaast me niet, maar het brengt wel risico's met zich mee, ook voor kleine bedrijven", zegt KVK-adviseur Robert Bakker (2025). Wie nú de basis op orde brengt, loopt voor. Wat je precies riskeert, lees je in boetes onder de AI Act.

Veelgestelde vragen

Geldt de AI Act ook voor mijn kleine bedrijf?
Ja, er is geen vrijstelling op grootte. Gebruik je ChatGPT, Copilot of AI in je software, dan ben je deployer en gelden er regels. De zwaarste eisen raken je alleen bij hoog-risico-gebruik zoals AI in werving of krediet.

Is de deadline van 2 augustus 2026 uitgesteld?
Niet formeel. Een voorstel om hoog risico uit te stellen naar eind 2027 is politiek aangenomen maar nog niet gepubliceerd, dus juridisch geldt 2 augustus 2026 nog. Bereid je voor alsof die datum staat.

Regelt mijn softwareleverancier de compliance niet?
Deels. De leverancier heeft eigen plichten, maar jij als gebruiker houdt eigen verplichtingen: menselijk toezicht, transparantie en AI-geletterdheid. Microsoft of OpenAI neemt jouw risico's niet over.